Ở bậc nghiên cứu sinh, ngoại ngữ chuyển từ điều kiện hồ sơ thành công cụ làm việc hằng ngày: đọc tài liệu gốc, viết bài công bố, trình bày tại hội thảo.
- Ngoại ngữ ở bậc này là công cụ làm việc, không chỉ là điều kiện
- Kỹ năng quan trọng nhất là đọc và viết học thuật
- Viết bài công bố đòi thứ khác hẳn viết luận thi
- Chuẩn bị bằng chính tài liệu chuyên ngành, không bằng giáo trình chung
Kỹ năng thật sự dùng tới
Bốn việc dưới đây chiếm gần hết phần ngoại ngữ trong công việc của một nghiên cứu sinh.
Viết bài công bố khác viết luận thi
Bài công bố có cấu trúc cố định, câu văn ngắn và trực tiếp, và một bộ cụm cố định lặp lại ở mọi bài. Viết hay theo nghĩa văn chương không được đánh giá cao, thậm chí gây khó cho người đọc. Học cấu trúc và cụm cố định hiệu quả hơn nhiều so với nâng trình độ viết chung chung.
Chuẩn bị bằng chính tài liệu chuyên ngành
Mỗi tuần đọc kỹ một bài báo trong lĩnh vực của bạn, ghi lại các cụm dùng để nêu mục tiêu, mô tả phương pháp, trình bày kết quả. Sau vài chục bài bạn có sẵn bộ khung để viết bài của mình, và vốn từ chuyên ngành cũng vào theo.
Sai lầm thường gặp
- Học ngoại ngữ tổng quát nhiều năm mà chưa đọc bài báo nào trong ngành mình
- Viết bài công bố theo lối viết luận thi, câu dài và nhiều từ hoa mỹ
- Để việc luyện viết học thuật tới lúc sắp phải nộp bài
Câu hỏi thường gặp
Yêu cầu ngoại ngữ cho nghiên cứu sinh ở mức nào?
Khác nhau theo cơ sở đào tạo và theo ngành, và quy định cũng thay đổi qua các thời kỳ. Tra quy chế đào tạo hiện hành của chính cơ sở bạn theo học.
Có bắt buộc công bố quốc tế không?
Tuỳ chương trình và tuỳ ngành. Nhiều nơi có yêu cầu về công bố, và điều đó khiến kỹ năng viết học thuật trở thành bắt buộc chứ không phải tuỳ chọn.
Dùng công cụ hỗ trợ viết bài có được không?
Được cho việc soát lỗi và cải thiện diễn đạt, nhưng phải kiểm quy định của tạp chí và của cơ sở đào tạo, vì nhiều nơi có yêu cầu công khai việc sử dụng.
Đọc bài báo khoa học có khó hơn đọc báo thường không?
Khó hơn về thuật ngữ, dễ hơn về cấu trúc vì bố cục cố định. Sau vài chục bài trong cùng lĩnh vực thì tốc độ đọc tăng rất nhanh do thuật ngữ lặp lại.