Câu hỏi mình đang ở trình độ nào nghe đơn giản nhưng rất khó tự trả lời, vì người học gần như luôn đoán sai về chính mình — và sai theo hai hướng ngược nhau tuỳ họ mạnh kỹ năng gì.
- Người mạnh đọc đánh giá cao trình độ mình, người mạnh nghe thì ngược lại
- Bốn cách tự đo, sai số khác nhau rõ
- Trình độ không phải một con số mà là bốn con số theo bốn kỹ năng
- Đo bằng thứ bạn làm được, không bằng số bài đã học
Vì sao tự đoán thường sai
Người tự học thường mạnh đọc, mà đọc là kỹ năng cho cảm giác thành thạo mạnh nhất: bạn hiểu cả trang báo và kết luận mình khá. Nhưng khi phải nghe cùng nội dung đó hoặc nói về nó thì khoảng cách lộ ra. Ngược lại, người học qua giao tiếp nói trôi chảy nhưng viết sai nhiều, và họ thường tự đánh giá thấp hơn thực tế.
Bốn cách tự đo
Bốn cách này khác nhau về công sức và độ tin cậy, và bạn nên dùng ít nhất hai để đối chiếu.
Đo bằng thứ làm được
Cách thực tế nhất là bỏ hẳn con số và hỏi mình làm được gì: đọc được tin ngắn không tra từ chưa, nghe được hội thoại tốc độ thật chưa, viết được email công việc chưa, nói trọn năm phút chưa. Bốn câu trả lời đó cho bức tranh dùng được hơn nhiều so với một chữ cái xếp bậc.
Sai lầm thường gặp
- Lấy trình độ của kỹ năng mạnh nhất làm trình độ chung của mình
- Tin hoàn toàn vào một bài kiểm tra trực tuyến hai mươi phút
- Đo trình độ bằng số bài đã học thay vì bằng thứ làm được
Câu hỏi thường gặp
Bài kiểm tra trực tuyến có đáng tin không?
Đáng tin để khoanh vùng, không đáng tin để kết luận. Phần lớn chỉ đo đọc hiểu và ngữ pháp vì hai kỹ năng đó dễ chấm tự động, nên kết quả thường cao hơn trình độ tổng thể của bạn.
Trình độ có phải một con số duy nhất không?
Không. Các khung tham chiếu quốc tế đều mô tả theo bốn kỹ năng riêng, và chênh lệch giữa kỹ năng mạnh nhất với yếu nhất ở người tự học thường lớn hơn họ tưởng.
Bao lâu nên đo lại một lần?
Ba tháng. Ngắn hơn thì thay đổi chưa vượt lên trên nhiễu, dài hơn thì bạn mất cơ hội điều chỉnh cách học khi thấy một kỹ năng đứng yên.
Không biết mình ở đâu thì bắt đầu học từ đâu?
Làm một đề thử đầy đủ rồi bắt đầu từ mức thấp hơn kết quả một bậc. Học lại phần đã biết tốn ít thời gian, còn bắt đầu quá cao thì bạn hổng nền và phải quay lại về sau.